×
EnCazip Logo Beyaz
Ücretsiz Hizmet Ücretsiz Hizmet   Anında Karşılaştırma Anında Karşılaştırma   Güvenilir Güvenilir   Hızlı Başvuru Hızlı 1 Dakikada Başvuru    ☰  

Karbon Ayak İzi Nedir?


Elektrik tedarikçinizi hemen değiştirebilirsiniz!
EnCazip Elektrik İlinizde
EnCazip Elektrik Abone Grubu
Hemen Tasarruf Etmeye Başlayın

EnCazip FacebookEnCazip TwitterEnCazip Google+EnCazip Whatsapp

 ( 0 Oy )



Karbon ayak izi terimi, uzun yıllardır yalnızca bilim insanları veya konu ile bilimsel anlamda alakadar olmuş belli başlı kişiler tarafından bilinen bir terim olsa da, son yıllarda sıkça duyduğumuz ve radyo yayınlarında, TV programlarında da karşımıza çıkmaya başlayan bir terim haline gelmiştir. Peki karbon ayak izi nedir? Neden önemlidir? Kişisel olarak karbon ayak izi hesaplaması nasıl yapılır ve karbon ayak izi nasıl düşürülür? Bu yazıda, bu sorulara olabildiğince açıklayıcı bir biçimde değineceğiz.

Karbon ayak izi terimini açıklamaya başlamadan önce; karbon, karbondioksit ve sera etkisinden kısaca bahsetmek uygun olacaktır.

Karbon ve Karbondioksit

Karbon, doğada yaygın bir şekilde bulunan, dünyadaki bitki ve hayvan yaşamının temelini oluşturan bir elementtir. Karbon ayak izi ile alakalı tartışmalar, aslında karbon değil, karbon bulunduran bir bileşik olan karbondioksit(CO2) ile ilgilidir. Petrol, kömür gibi fosil kaynaklı yakıtların enerji elde etme amacıyla yakılması sonucunda, karbondioksit ortaya çıkar. Aşağıda da bahsedeceğimiz gibi çevreye zararlı olan asıl durum budur. Kafa karışıklığına yol açmaması bakımından başta bu ayrımın yapılması önemlidir.

Sera Gazları ve Sera Etkisi

Güneşten dünyaya gelen ışınların, dünya yüzeyinden geri yansıdıktan sonra atmosferdeki belli başlı gazlar tarafından önce soğurulup sonra tekrar yeryüzüne yayılmasına sera etkisi denir. Sera gazı olarak bilinen bu gazlar arasında karbondioksit de vardır. Dünyadaki sıcaklığın artmasını sağlayan bu etki normal seviyede olumsuz bir durum oluşturmadığı gibi, dünyadaki hayatın devamlılığı için de gereklidir. Öyle ki dünyanın atmosferi ve sera etkisi olmasaydı, ortalama sıcaklık -18 derece civarlarında olurdu. Bununla birlikte, atmosferdeki sera gazlarının normal oranların üzerine çıkacak derecede artması ise, dünyadaki sıcaklığın doğal yaşama zarar verecek ölçüde yükselmesi(Ör. Buzulların erimesini hızlandırması), başka bir deyişle bugün küresel ısınma olarak bildiğimiz problemin ortaya çıkması anlamına gelmektedir. İnsanların atmosfere karbondioksit salınmasına sebep olan çeşitli faaliyetlerinin yarattığı çevresel sorun kısaca budur.

Karbon Ayak İzi Nedir?

Yukarıdaki bilgileri göz önünde bulundurursak, bir kişinin karbon ayak izi, ürettiği ya da daha doğru bir ifade ile belirtmek gerekirse yaşam tarzı nedeniyle ortaya çıkmasına sebep olduğu sera gazı miktarı olarak tanımlanabilir. Genelde karbondioksit cinsinden ifade edilir.

Bir kişinin karbon ayak izi hesabının yapılmasında seyahat ettiği taşıttan yediği yemeğe kadar her etkenin göz önüne alınması gerektiğinden, bu hesaplamanın yapılması oldukça zordur. Karbon ayak izi hesaplaması yapmak her ne kadar zor olsa da, bunun yapılması için çeşitli yöntemler mevcuttur. Bu hesaplamanın yapılması önemlidir çünkü eğer ne kadar karbondioksit yarattığımızın farkına varabilirsek, bunu azaltma konusunda da o kadar etkili adımlar atabiliriz.

Karbon Ayak İzi Nasıl Azalır?

Karbon ayak izinin azalması, en basit şekilde söylemek gerekirse gereksiz karbondioksit salınımına sebep olan faaliyetlerin olabildiğince azaltılması ile mümkündür. Tabii ki bu söylendiği kadar kolay uygulanamamaktadır. Bu konuda dünya çapında hem hükümet ve işletmelere, hem de organizasyon ve bireylere pek çok sorumluluk düşmektedir.

Siz Ne Yapabilirsiniz?

Bireysel açıdan bakacak olursak, karbondioksit salınımına sebep olunması ve salgılanan karbondioksit miktarının düşürülmesinin kişilerin tüketim alışkanlıkları ile direkt ilgili olduğunu söyleyebiliriz. Karbon ayak izi hesaplaması yapılması için internette çok sayıda “hesap makinesi” bulunmaktadır. Size önerimiz bu hesaplama yöntemlerinden birini kullanarak öncelikle ortaya çıkmasına sebep olduğunuz karbondioksit miktarının hesabını yapmanız ve daha sonrasında gereksiz olarak oluşmasına sebep olduğunuz karbondioksit salınım miktarını azaltmanız. Bunun için dünyada sıkça kullanılan birkaç öneriyi aşağıda sizlerle paylaşacağız.

Örneğin hepimizin zamanının önemli bir kısmı evde geçer. Bu yüzden de karbondioksit salınımının önemli bir kısmı evimizde gerçekleşen aktivitelerin/tüketim faaliyetlerinin bir sonucu olarak gerçekleşir. Basitçe söylemek gerekirse, ne kadar az fosil yakıt kaynağı tüketirseniz, karbon ayak iziniz de bir o kadar düşer.

Bunun için göz önünde bulundurabileceğiniz birkaç basit -ama önemli- soru:

  • Evinizin yalıtımı iyi mi?
  • Enerji tasarruflu ampulleri tercih ediyor musunuz?
  • Elektrikli aletlerini kullanmadığınız zaman stand-by moduna almak yerine tamamen kapatıyor musunuz?


Bunlara ek olarak; yürüyerek, bisikletle ya da toplu taşıma ile gidebileceğiniz mesafelerde özel arabanızı tercih etmeyerek de, bu konuda önemli bir adım atabilirsiniz.

Son olarak eklememiz gerekirse; elektrik tedarikçinizi değiştirirken, portföyünde yenilenebilir kaynaklar kullanarak elektrik üretimi yapan santrallerin yoğunluğu daha fazla olan tedarikçileri tercih edebilirsiniz. Ülkemizde maalesef henüz %100 yenilenebilir enerji ya da %100 yeşil enerji kullanamıyoruz. Ancak yine de her zaman fiyat odaklı olmaktansa, biraz da çevre duyarlılığı ile hareket edip, yenilenebilir enerji kaynakları kullanan elektrik tedarikçilerinin tarifelerini, onları buna teşvik edebilmek amacıyla tercih edebilirsiniz. Böylelikle sera gazı salınımını en aza indirgeyen yatırım faaliyetlerinde bulunan elektrik tedarikçilerini teşvik etmiş olur, müşterinin her geçen gün daha da önem kazandığı ve aynı doğrultuda daha çok avantaj elde ettiği elektrik sektöründe sözünüzü geçirir ve tüm şirketlerin düşük sera gazı salgılayan, daha düşük karbon ayak izi bırakan kaynaklar kullanarak elektrik üretimi yapmasına vesile olmuş olursunuz.


ÖNERİLEN DİĞER SAYFALAR