Gece Elektrik Kullanımı

PSH Bedeli

PSH, Perakende Satış Hizmetleri Bedelinin kısaltılmış kullanımıdır. Daha önceleri PSH Bedeli olarak faturalarda yer alan bu bedel, elektrik piyasası mevzuatındaki değişikler sonrasında faturalardan kaldırılmıştır.

Eski faturalarımızda iki ayrı kalem olarak gördüğümüz PSH bedeli ve PSH Sayaç okuma bedelleri 2016 yılı ocak ayı itibari ile elektrik faturalarından kaldırılmıştır. Ancak yine de geçmişte faturalarımızda gördüğümüz bu bedellerin ne olduğunu ve artık neden faturalardan kaldırıldığını anlamakta yarar var.

PSH Nedir?

PSH kısaltmasının açılımı “Perakende Satış Hizmeti’dir ve PSH bedeli Perakende Satış Hizmet Bedeli anlamına gelmektedir. PSH Sayaç Okuma da benzer şekilde Perakende Satış Hizmeti-Sayaç Okuma Bedeli anlamına gelmektedir.

2016 yılı ocak ayından itibaren elektrik faturalarında PSH veya PSH Sayaç Okuma bedeli adı altında herhangi bir bedel tahsil edilmemektedir.

Hizmet Bedeli Nedir?

PSH bedeli, elektrik tedarikçilerinin elektrik satışı haricinde sağladığı diğer tüm hizmetlerin karşılığı olarak elektrik faturalarına yansıtılıyordu. Bunu teknik servise götürdüğünüz zaman alınan işçilik bedeline de benzetebiliriz.

PSH Bedeli Ne Kadar?

Ulusal elektrik tarifeleri EPDK tarafından her 3 ayda bir yayınlanmaktadır. PSH bedelinin abone grubu Bazında birim fiyatı da yayınlanan ulusal elektrik tarife tablolarında yer alıyordu. Tarife tablosunda PSH bedeli kWh başına kuruş cinsinden veriliyordu. Yani tüketicinin elektrik tüketim miktarı ile PSH birim fiyatı çarpılarak PSH bedeli tüketici faturalarına yansıtılıyordu. Sabit bir bedel olmadığından tüketiciler, elektrik tüketimi arttıkça daha yüksek tutarlarda PSH bedeli ödemek durumunda kalıyordu.

PSH bedeli, elektrik tedarikçisinin verdiği hizmete karşılık aldığı bir bedel olduğundan, serbest tüketicilere elektrik sağlayan özel elektrik tedarikçileri tarafından daha düşük oranlarda alınıyor veya tedarikçi inisiyatifi ile hiç alınmayabiliyordu. Serbest tüketici olmak isteyen tüketiciler için tedarikçinin PSH bedeli alıp almaması da tedarikçi tercihlerinde önemli bir faktördü.

Yeni düzenlemeler doğrultusunda hiçbir elektrik tedarikçisi tüketicilerden PSH bedeli adı altında bir bedel tahsil etmemektedir.

PSH Sayaç Okuma Bedeli Nedir?

Elektrik sayaç okuma bedeli, PSH bedelinden farklı olarak sabit bir bedeldir. Bu bedel de EPDK tarafından açıklanan ulusal elektrik tarifeleri ile açıklanıyordu. PSH sayaç okuma bedeli tüketim miktarından bağımsız olarak her faturada sabit bir bedel ile tahsil ediliyordu. Yani PSH sayaç okuma bedeli tüketim miktarına göre artan bir bedel değildi. PSH bedeli, tüketim noktasının bağlı olduğu gerilim seviyesine göre alçak gerilim (AG) ve orta gerilim (OG) abonelikleri için farklı tutarlarda faturaya yansıtılıyordu.

PSH sayaç okuma bedeli, PSH bedelinden farklı olarak elektrik tedarikçisinin inisiyatifi ile farklı tutarda alabileceği veya hiç almayabileceği bir bedel değildi. Hangi tedarikçi olursa olsun PSH sayaç okuma bedeli elektrik faturalarına yansıtılır ve tüketiciden tahsil edilen elektrik sayaç okuma bedeli, elektrik sayaçlarını okuyan kurum olan elektrik dağıtım şirketlerine aktarılırdı. PSH sayaç okuma bedeli de PSH bedeli gibi 2016 Ocak ayı itibari ile faturalardan kaldırılmıştır. Günümüzde hiçbir elektrik tedarikçisi PSH sayaç okuma bedeli adı altında herhangi bir bedel tahsil etmemektedir.

PSH Bedeli Neden Kaldırıldı?

2016 Ocak ayına kadar elektrik faturalarımız günümüzdekinden çok daha karmaşık bir yapıya sahipti. Bunun amacı, hangi hizmet için hangi bedellerin ne oranda alındığının kolay bir şekilde hesaplanması ve detaylı olarak gösterilmesiydi. Ancak özellikle, sadece faturanın sonundaki toplam tutara bakan son tüketiciler için bu fatura yapısı oldukça kafa karıştırıcı olabiliyordu. Bunun yanı sıra tüketiciler nezdinde özel tedarikçiler PSH bedeli almazken görevli tedarik şirketinden elektrik tedarik etmek zorunda olan, serbest tüketici olmayan tüketiciler bu bedeli ödemek zorunda kaldığından çok tartışılan bir konuydu.

Eski elektrik tarifelerinde PSH, PSH sayaç okuma bedellerinin yanı sıra kayıp kaçak bedeli, iletim bedeli ve dağıtım bedeli de ayrı kalemler olarak yer alıyordu. Elektrik faturalarını sadeleştirmek ve tüketicilerin yaşadığı kafa karışıklıklarının önüne geçmek adına bu bedellerin hepsi “Dağıtım Bedeli” altında toplanarak diğer kalemler elektrik faturalarından kaldırılmıştır. Ancak halen bu bedeller ayrı ayrı alınmasa da dağıtım bedeli içinde tahsil edildiğine dair tartışmalar devam etmektedir.

Aşağıda, eski fatura yapısına göre açıklanan son ulusal tarife olan 2015 yılı 4. Çeyrek ulusal tarife tablosundan bir kesit yer almaktadır.

Tablo 1. 2015 Yılı 4. Çeyrek Ulusal Elektrik Tarifeleri

Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, eski tarife yapısında faturaya yansıyan her bir kalemin birim fiyatı detaylı olarak yer almaktaydı. Günümüzdeki tarife yapısında ise iletim, kayıp kaçak, PSH bedellerinin yerine yalnızca dağıtım bedeli yer alıyor.

Elektrik Faturası Okuma

2016’dan beri uygulanmakta olan yeni tarife yapısı ile tüketiciler için elektrik faturalarını okumak ve hesaplamak kolaylaştı. Artık faturalarda yer alan kalemler aşağıdaki gibidir. Ancak aboneliğinize bağlı olarak aşağıdakilerin dışında gecikme zammı, reaktif enerji tüketim bedeli gibi bedeller de yansıyabilir.

Enerji Tüketim Bedeli: tedarikçiye göre değişmekle birlikte görevli tedarik şirketleri aktif enerji ve dağıtım bedelinin toplamı olarak faturaya tek kalem olarak yansıtır.

Enerji Fonu: aktif enerji bedelinin %1’i oranında alınır. Organize sanayi bölgesine bağlı aboneler bu bedelden muaftır.

TRT Payı: aktif enerji bedelinin %2’si oranında alınır.

Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi: bir diğer adı Belediye Tüketim Vergisi (BTV)’dir. Belediye gelirleri kanunu gereği %1 veya %5 oranında alınır. Kâr amacı gütmeyen sağlık kuruluşu vb. tüketim noktaları bu vergiden muaftır. İstisnai durumlar dışında mesken ve ticarethane abonelikleri %5 oranında elektrik ve havagazı tüketim vergisi öder.

KDV: elektrik faturasına yansıyan tüm tutarların %18’i oranında alınır.