Elektrik Zammı Yapılmayacak Mı?
Elektrik tedarikçinizi hemen değiştirebilirsiniz!
EnCazip Elektrik Abone Grubu
Hemen Tasarruf Etmeye Başlayın
Rüveyda Kerçin  
 ( 1 Oy )

Elektrik Tarifesi Nedir?

Ulusal elektrik tarifeleri yılda 4 kez olmak üzere her üç aylık dönemde Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından açıklanır. Yayınlanan elektrik tarifeleri abone grubu bazında tek zamanlı ve 3 zamanlı aktif enerji bedelleri, dağıtım bedeli, reaktif enerji bedeli, güç bedeli ve güç aşım bedellerini içerir. Yayınlanan elektrik tarifeleri takip eden 3 aylık dönem için geçerli olur ve ilgili dönemde bu tarifeler üzerinden faturalandırma yapılır. Bu dönemlerin başlangıcı ve bitişi aşağıdaki gibidir.

Dönem Başlangıç Bitiş
1. Çeyrek 1 Ocak 31 Mart
2. Çeyrek 1 Nisan 30 Haziran
3. Çeyrek 1 Temmuz 30 Eylül
4. Çeyrek 1 Ekim 31 Aralık

Tablo 1. Tarife Dönemleri

Yani 1 Ocak itibari ile geçerli olan tarife 1 Nisan’ a kadar geçerli olur. Ancak bu durumun istisnaları da vardır. Herhangi bir olağan dışı sebep ile yeni tarife yayınlanmaz ise bir önceki dönemde yayınlanmış olan tarifeler uygulanmaya devam eder. Zam yapılmayan dönemlerde ise bir önceki dönemdeki tarife geçerli olur veya yeni bir tarife yayınlandıysa faturalara yansıyan aktif enerji bedeli, dağıtım bedeli gibi birim fiyatların kimisinde artış kimisinde azalış olsa da toplam bedelde değişiklik olmaz, yani faturalarınıza herhangi bir zam yansımamış olur.

Elektrik Tarifeleri

Yukarıda da değindiğimiz gibi elektrik tarifeleri faturalamaya esas olan birim fiyatları içerir. Bu birim fiyatlar her abone grubu için ayrı ayrı belirlenir. Ve aşağıdaki şekilde EPDK’nın resmi web sayfasından paylaşılır.

Resim 1. Tarife Tablosu

Örneğin; alçak gerilim hattına bağlı, tek zamanlı tarifeye tabi bir mesken abonesi iseniz faturanıza yansıyacak olan kalemler aşağıda yeşil renk ile gösterilmiştir. 01.04.2020’ den 30.06.2020 tarihine kadar geçerli olacak bu tarifeye göre alçak gerilim tek zamanlı mesken tarifesindeki bir abone tükettiği her bir kWh başına 34,8202 kuruş aktif enerji bedeli ve yine her bir kWh başına 22,5831 kuruş dağıtım bedeli ödeyecektir.

Resim 2. AG Tek Zamanlı Mesken Tarifesi

Elektrik tarifeleri değiştiğinde ya da zam yapıldığında bu birim fiyatlara zam yapılmaktadır. Yani kullandığınız elektriğin her bir kWh’ i için ödeyeceğiniz bedel değişmektedir.

Elektriğe Neden Zam Gelir? / Elektrik Zamları Neden Yapılıyor?

Elektrik tarifeleri, elektrik enerjisi maliyetleri doğrultusunda hazırlanmaktadır. Artan maliyet kalemleri de elektrik enerjisi fiyatlarına yansımaktadır. Bazı dönemlerde, elektrik maliyetleri artmış olsa bile son tüketiciye maliyet artışını yansıtmamak amacı ile elektrik tarifelerine zam yapılmamıştır. Ancak zamanında yapılmayan zamlar ise sonraki dönemlerde yüksek oranda artışlar yapılmasını mecbur kılmıştır.

Türkiye’nin enerji bakımından dışa bağımlılık oranı son yıllarda önemli ölçüde azalmış olsa da, özellikle doğalgaz ve petrol tedarikinde %100’ e yakın oranda dışa bağımlı durumdadır. Petrol ve doğalgazdan üretim yapan elektrik santrallerinin toplam üretime katkısının son yıllarda büyük ölçüde azalmış olmasının sebebi yerli kaynaklardan üretim yapan santrallere ve yenilenebilir enerjiden üretim yapan santrallere verilen teşvik sayesinde bu santrallerin sayısının ve toplam üretimdeki payının artmasıdır. Ancak yerli ve yenilenebilir kaynaklardan üretim yapan santrallerin üretimleri bütün enerji talebini karşılamaya yetmediğinden ve özellikle yenilenebilir enerji santrallerinin kesintisiz üretim yapamamasından dolayı arz güvenliğinin sağlanması için doğalgaz, ithal kömür gibi kaynaklardan üretim yapan elektrik santrallerine ihtiyaç Türkiye’nin mevcut koşullarında zaruridir. Bu kaynaklar da döviz cinsinden ithal edildiği için artan kur da maliyetlerin artmasına sebep olmaktadır. Ancak bu durum elektrik zamlarını etkileyen faktörlerden yalnızca birisidir ancak en önemli faktörlerdendir.

Elektrik zamlarına sebep olan bir diğer önemli etken ise, yenilenebilir enerji santralleridir. Bir üst paragrafta yenilenebilir enerji santrallerinin artması sayesinde doğalgaz ve diğer ithal kaynaklardan üretim yapan santrallerin üretim payının azaldığını belirtmiştik. Elektrik maliyetleri bakımından bu kısımda bir tezat varmış gibi görünebilir ancak Yenilenebilir Enerji Destekleme Mekanizması (YEKDEM) ne yazık ki Türkiye elektrik piyasasına özellikle artan kurlardan dolayı ciddi bir yük getirmiştir. YEKDEM kapsamında, yenilenebilir enerjiden üretim yapan elektrik santrallerine alım garantili teşvik verilmektedir. Yenilenebilir enerjiye teşvik verilmesi, rüzgâr, güneş, jeotermal gibi kaynaklardan üretim yapan santrallerin artması için hemen her ülkenin uyguladığı ve olumlu sonuçlar veren bir yöntem. Ancak Türkiye’ de, bu santrallere verilen teşvikler Dolar bazında veriliyor. YEKDEM’ in uygulamaya girdiği 2005 yılında dolar kuru ortalama olarak 1,67 YTL iken, 2020 yılının ilk 5 ayında ortalama 7,04 TL seviyelerindedir. Dolayısıyla son 15 yılda doların 4 kattan fazla artmış olması, yatırımcılar için yenilenebilir enerji santrallerini çok cazip bir konuma getirmiş, bu yönde yapılan yatırımlar artmıştır. Ancak bu santrallere dolar bazlı teşvik verilmesi artan kur ve santral kurulu gücüne paralel olarak elektrik maliyetlerine yansımaktadır.

Diğer tüm etkenler de göz önünde bulundurulduğunda, kaynak maliyeti ve diğer dolaylı maliyetlerin artması elektrik fiyatlarına da zam yapılmasını gerekli kılmaktadır.

Yıllara Göre Elektrik Fiyatları

Aşağıdaki tabloda 2015 yılından bugüne mesken ve ticarethane tarifelerinin değişimi gösterilmektedir. Özellikle 2016 ve takip eden 2017 yılında, elektrik enerjisi maliyetleri artmış olsa da büyük ölçüde politik sebeplerle maliyet artışı son tüketiciye uzun bir süre yansıtılmamıştır. Ancak bu durum 2018 yılı boyunca her çeyrekte daha yüksek oranda elektrik zammı yapılması ile sonuçlandı.

Tablo 2. Yıllara Göre Elektrik Fiyatları

Elektriğe Zam Gelecek mi?

Normal seyrinde giden piyasa koşullarında maliyetlerde artış varsa, elektrik tarifelerine de maliyetlere paralel olarak zam yapılır. Ancak yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi 15 Temmuz 2016 sonrasında yaşananlar sebebi ile uzun süre maliyet artışına rağmen elektrik tarifelerine zam yapılmadı. İçinde bulunduğumuz 2020 yılında ise Covid-19 sebebi ile pek çok işletmenin kapasitesini düşürmek veya tamamen kapatmak zorunda kalması, pek çok vatandaşı işsizlik, gelir yetersizliği gibi olumsuz durumlarla karşı karşıya kalmasına sebep oldu. Bu koşullar göz önünde bulundurularak, EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz tarafından 2020 yılının 2. çeyreğinde elektrik fiyatlarına zam yapılmayacağı bildirildi. 2020 yılı 2. çeyrek tarifeleri, 1 Temmuz 2020 itibari ile geçerli olacak 2020 yılı 3. Çeyrek tarifeleri yayınlanana kadar uygulanmaya devam edecek. Ancak 3. çeyrekte elektrik fiyatlarına zam yapılıp yapılmayacağı ile ilgili henüz bir açıklama yapılmadı.